Hatırlıyor musunuz?

Halk arasında ‘’Katliam Yasası’’ olarak bilinen 17 maddelik "160 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" 30 Temmuz 2024’te meclisten geçerek 2 Ağustos 2024’te yürürlüğe girmişti.

2004’ten beri yürürlükle olan ve 20 yıldır doğru uygulanmamasıyla eleştirilen Hayvanları Koruma Kanununda değişikliğe gidilerek ‘’topla, aşıla, kısırlaştır, yerine bırak’’ ilkesi kaldırılmıştı. Yeni yasa ile sokaklardaki tüm köpeklerin toplanmaları, gerekiyorsa tedavileri yapılarak sahiplendirilmek üzere barınaklara kapatılmaları ve yerel yönetimlere barınakları iyileştirmeleri için 31 Aralık 2028’e kadar süre tanınması kararlaştırılmıştı.

Yasadaki bazı maddelerin ‘’yoruma açık’’ oluşu, barınakların durumlarının iyileştirilmesi için yalnızca 4 yıl süre verilmesi, yasanın ilk taslağında geçen ‘’ötenazi’’ kelimesi ve kedilerin de yasaya dahil olması gibi unsurlar halkın tamamının ve hayvan severlerın tepkisini çekmişti. Mecliste süren tartışmalar ve halktan gelen tepkiler sonucunda, ‘’ötenazi’’ kavramı ve kedilerle ilgili içerikler yasa tasarısından kaldırılmıştı.

Muhalefet ve hayvan hakları savunucuları bu düzenlemenin uygulanmasının fiilen mümkün olmadığını ve köpeklerin kitlesel olarak öldürülmesiyle sonuçlanacağını söylemişlerdi. Eleştirilen maddede, “İnsan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olan” köpeklerin veteriner hekim tarafından/gözetiminde öldürülebileceği belirtmişti.

Bugün ne durumda?

Yasanın yürürlüğe girdiği 2 Ağustos 2024’ten bu yana Türkiye’nin farklı illerinden ve ilçelerinde köpeklerin ve kedilerin katledildiği haberleri geldi. 9 Ağustos 2024’te, AKP yönetiminde olan Niğde’den ve Ankara’nın Altındağ ilçesinden ilk skandallar ortaya çıktı. Avukatlar ve gönüllüler, Niğde ve Altındağ'da hayvanların usulsüz biçimde öldürüldüğünü ve toplu mezarlara gömüldüğünü öne sürdü. Belediyeler iddiaları reddetti.

Benzer bir olay 11 Ekim 2024 ‘te AKP yönetiminde olan Kocaeli’nin ilçesi Gebze’de yaşandı. Gebze Belediyesi'ne ait Rehabilitasyon ve Eğitim Merkezi'nin önündeki çöp konteynerlerinde 51 sokak kedisi ve köpeğinin ölüsü bulundu. Belediye iddiaları reddetse de bazı görgü tanıklarının drone kaldırarak bölgede inceleme yapması sonucu barınak çalışanlarının köpekleri iğneyle uyutup çöp konteynerine koyarken görüntüleri ortaya çıktı. Olaylar sonrasında pek çok ilde hayvan hakları savunucuları tarafından protestolar düzenlendi.

CHP Sokak Hayvanları Yasasının iptali için Anayasa Mahkemesi’ne 17 maddeden oluşan 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 16 maddesinin iptali ve yürürlüğünün durdurulması istemiyle başvuru yaptı. 7 Mayıs 2025’te AYM iptal istemini reddetti. AYM Genel Kurulu başvuruyu görüşürken, yasanın iptalini isteyen hayvan hakları savunucuları, Türkiye Barolar Birliği ve Ankara Barosu'nun Hayvan Hakları Komisyonları ve Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyeleri AYM'nin önünde toplandı. Hayvan hakları savunucuları, Yüksek Mahkeme önünde bir süre oturma eylemi de yaptı.

Kaynakça

1. (BBC News Türkçe). (2025, Mayıs 7). AYM'nin 'sokak hayvanları' kararına hayvan hakları savunucuları ne diyor? https://www.bbc.com/turkce/articles/cn7x7pvx0ezo
2. Başaran, B. (2025, Mayıs 7). AYM, tartışmalı Sokak Hayvanları Yasası'nın iptal istemini reddetti. Euronews. https://tr.euronews.com/2025/05/07/tartismali-sokak-hayvanlari-yasasi-aymde-iptal-basvurusu-gorusulecek
3. Ceylan, A. (2025, Mayıs 6). "Hayvan katliamı yasası geri dönülemez sonuçlar doğuracak" Evrensel. https://www.evrensel.net/haber/552649/hayvan-katliami-yasasi-geri-donulemez-sonuclar-doguracak
4. Euronews. (2024, Temmuz 22). Sokak hayvanları yasa teklifi: ‘Ötanazi’ kelimesi çıkarıldı, kediler kapsam dışına alındı. https://tr.euronews.com/2024/07/22/sokak-hayvanlari-yasa-teklifi-otanazi-kelimesi-cikarildi-kediler-kapsam-disina-alindi
5. Öztürk, F. (2024, Ağustos 1). Sokak hayvanları düzenlemesi yürürlüğe girdi: Kanun neler getiriyor, nasıl uygulanacak? BBC News Tükrçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/crg7y137pjzo
6. Boran, H. D. (2024, Ağustos 9). Sokak köpeklerinin 'topluca öldürüldüğü' iddiaları: Ankara ve Niğde'de neler oluyor? BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/c4gd5vx3gxno
7. Boran, H. D. (2024, Ekim 11). Gebze'de barınağın çöp konteynerlerinde onlarca hayvan ölüsü bulundu. BBC News Türkçe. https://www.bbc.com/turkce/articles/c89l3ygdqnwo
8. Artı Gerçek. (2024, Ekim 11). Gebze'de hayvan katliamı: Drone görüntüleri ortaya çıktı, iğne şişesi delil olarak alındı. https://artigercek.com/guncel/gebzede-hayvan-katliami-drone-goruntuleri-ortaya-cikti-igne-sisesi-delil-olarak-alindi-319974h
9. Başaran, B. (2025, Mayıs 7). AYM, tartışmalı Sokak Hayvanları Yasası'nın iptal istemini reddetti. Euronews. https://tr.euronews.com/2025/05/07/tartismali-sokak-hayvanlari-yasasi-aymde-iptal-basvurusu-gorusulecek
10. DW. (2025, Mayıs 7). AYM'den sokak hayvanları kanununun iptal talebine ret. https://www.dw.com/tr/aymden-sokak-hayvanlar%C4%B1-kanununun-iptal-talebine-ret/a-72465147